Körfez Ülkelerinin Yatırım Hedefleri Bölgesel Gerilimle Yavaşladı

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan bölgesel gerilim, Körfez ülkelerinin yatırım iklimini olumsuz etkiledi. KÖİ Araştırma Merkezi Başkanı Eyüp Vural Aydın, üç haftadır süren krizin enerji, ticaret, lojistik, finans ve turizm sektörlerinde ciddi yavaşlamalara yol açtığını belirtti. Aydın, bu durumun bölge ekonomilerinde önemli bir tahribat oluşturduğunu vurguladı.

Aydın, 28 Şubat’ta başlayan krizin bölge ülkelerindeki yatırımlar ile projelere muhtemel yansımalarını değerlendirdi. Saldırıların hemen her alanı olumsuz etkilediğini dile getiren Aydın, “Bu savaş, mutlaka bölgenin genel olarak ekonomik görüntüsünü etkileyecek. Özellikle büyük yatırımları daha çok etkileyecek.” açıklamasını yaptı.

Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Suudi Arabistan liderliğindeki Körfez ülkeleri, son yıllarda petrol dışı ekonomiyi geliştirmeye odaklanmıştı. Umman, Kuveyt, Bahreyn ve Katar da bu vizyonu takip ediyordu. Bu strateji, ekonomileri uluslararası yatırımcılara açarak petrole bağımlılığı azaltmayı hedefliyordu.

Eyüp Vural Aydın, savaşın petrol fiyatlarını artırarak bölge ülkelerine gelir imkanı sağladığını kabul etti. Ancak Aydın, petrol dışı ekonomilerin ve yatırım ortamının çok ciddi yara aldığını vurguladı. Yaşanan gelişmeler, petrole dayalı olmayan ekonomilerde kırılganlık ortaya çıkardı.

Aydın, “Yaklaşık 20 yıldır buna yönelik bir ekonomik büyümeyi hedeflemişken şimdi tam tersi bir durumla karşı karşıya kaldılar.” ifadesini kullandı. Uluslararası yatırımcıların güvenli limanları tercih ettiğini hatırlattı.

Uluslararası Yatırımcıların İlgisi Azalacak

Sigorta fonları, emeklilik fonları ve devlet varlık fonları gibi uluslararası yatırımlar, uzun vadeli ve güvenli alanlara yöneliyor. Aydın, önümüzdeki dönemde uluslararası yatırımcıların Körfez ülkelerine ilgisinin azalacağını öngördü.

Bölgedeki belirsizlik, özellikle uluslararası sermayeye dayalı büyüme politikası izleyen Birleşik Arap Emirlikleri gibi ülkeleri ciddi anlamda etkileyebilir. Bu ülkelerin ekonomileri uluslararası sermayeye bağlı olduğu için yatırımlar açısından ciddi bir ekonomik etkilenme söz konusu olacak.

KÖİ Araştırma Merkezi Başkanı Aydın, son birkaç yıldır Dubai ve Suudi Arabistan’da çağrı merkezleri ile yapay zeka yatırımlarının arttığını hatırlattı. Savaşın ilk anlarında bu bölgelerin vurulması, söz konusu merkezlerin bölgeye gelmesini zorlaştıracak.

Amazon’un bulut bilişim şirketi Amazon Web Services (AWS), Suudi Arabistan’da yapay zeka bölgesi kurmak için 5 milyar dolarlık anlaşma yapmıştı. Aydın, kısa vadede bu konuda bir ilerleme beklenmediğini aktardı.

Suudi Arabistan’ın Vizyon 2030 projesi de yurt dışı sermayeye bağlı. Aydın, bu projelerde gecikmeler yaşanacağını işaret etti. Petrol fiyatları ve iş gücü maliyetlerinin artması, projelerde bütçe aşımlarına neden olacak.

Lojistik problemleri ve fiyat artışları inşaat sürelerini uzatacak, maliyetleri artıracak. Aydın, önümüzdeki dönemde özellikle altyapı yatırımlarında bölgedeki projelerde ciddi sorunlarla karşılaşılacağını öngördü.

Yatırımlar Enerji ve Savunmaya Yönelecek

Eyüp Vural Aydın, belirsizlik ortamının uluslararası sermayenin yatırım kararlarını etkileyeceğinin altını çizdi. Gelişmiş ülkelerin sermayeleri, kendi ülkelerine daha yakın ve görece daha belirgin pazarlara kayacak. Bu durum, petrol dışı ekonomiye yatırımların azalmasına yol açacak.

Finans ve turizm gibi sektörlerdeki yatırımlar ciddi anlamda düşüş gösterecek. Aydın, önümüzdeki dönemde yatırımların bombalanan enerji tesislerinin yenilenmesi ve daha korunaklı hale gelmesine odaklanacağını belirtti.

İkinci olarak, savunma harcamaları yoğunlaşacak. Bölgenin savunma anlamında ne kadar kırılgan olduğu yaşanan krizle ortaya çıktı. Bombalanma nedeniyle bozulma yaşayan altyapılara da yatırım ihtiyacı olacak.

Aydın, yatırımların bu üç alana odaklanacağını ifade etti. Turizm, yapay zeka, dijitalleşme ve finans alanlarındaki yatırımların önümüzdeki dönemde azalacağını sözlerine ekledi.

• #Eyüp Vural Aydın
• #Körfez Ülkeleri