ABD Müdahalelerine Rağmen Petrol Fiyatları Yükselişini Sürdürüyor

ABD’nin İran’a yönelik operasyonlar ve misillemeler sonrası Orta Doğu’da tırmanan gerilimle yükselen petrol fiyatlarını dizginleme çabaları sonuç vermedi. Beyaz Saray, 28 Şubat’ta başlayan çatışmalar ve Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklıklar üzerine stratejik rezervlerini açtı ve Rusya, Venezuela, İran petrollerine yönelik yaptırımları geçici olarak esnetti. Ancak bu adımlara rağmen Brent petrol 100 doların üzerinde seyrederken, ABD’de benzin fiyatları galon başına ortalama 3,96 dolara yükseldi. Küresel petrol arzındaki belirsizlikler, fiyatların düşmesini engelledi.

ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a karşı başlattığı operasyonlar ve İran’ın misillemeleri, küresel petrol arzında ciddi belirsizliğe yol açtı. Dünya petrol sevkiyatının önemli geçiş güzergahlarından Hürmüz Boğazı’nda yaşanan trafik aksaklıkları, fiyat dalgalanmalarını tetikledi. Çatışmalarda İran ile Körfez Bölgesi’ndeki enerji tesislerinin hedef alınması, piyasalardaki endişeyi artırdı.

Trump yönetimi, küresel çabaların bir parçası olarak, Orta Doğu’daki çatışmalarla tırmanışa geçen enerji maliyetlerini dizginlemeye yönelik adımlar attı. Ancak 100 doların üzerinde seyreden ham petrol fiyatlarını aşağı çekemedi. Stratejik rezervlerin piyasaya sunulmasından yaptırımların esnetilmesine kadar alınan kararlar, jeopolitik risklerin gölgesinde somut bir karşılık bulamadı.

Beyaz Saray, artan enerji maliyetlerine karşı tüm seçenekleri değerlendiriyor. Uzmanlar, petrol fiyatlarını düşürmenin en etkili yolunun dünya petrolünün yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması olduğuna işaret ediyor.

Stratejik Petrol Rezervleri Devreye Alındı

ABD yönetiminin petrol piyasasına doğrudan müdahalesi, Stratejik Petrol Rezervi üzerinden gerçekleşti. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) üyesi 32 ülkenin enerji fiyatlarını düşürmek amacıyla rezervlerinden koordineli şekilde 400 milyon varil petrol ve rafine ürünü piyasaya sürme kararı alındı.

ABD Enerji Bakanlığı, 11 Mart’ta Stratejik Petrol Rezervi’nden 172 milyon varil petrolün piyasaya sürüleceğini açıkladı. Bu miktar, ABD tarihindeki en büyük rezerv tahliye operasyonlarından biri olarak kayıtlara geçti. Eski ABD Başkanı Joe Biden döneminde, Rusya-Ukrayna Savaşı nedeniyle artan petrol fiyatları karşısında 2022’de 180 milyon varil petrol piyasaya sürülmüştü.

ABD Enerji Bakanı Chris Wright, 20 Mart’ta rezervlerden petrol akışının başladığını belirtti. Wright, günlük 1 milyon ile 1,5 milyon varil arasında olması beklenen akışın, toplamda 3 milyon varile yakın bir seviyeye ulaşabileceğini kaydetti.

Yaptırımlarda Geçici Esnemeler Uygulandı

Washington yönetiminin yaptırımlar kapsamındaki Rus, İran ve Venezuela petrolünün satın alınmasına geçici olarak izin vermesi, arz tarafındaki açığı kapatmaya yönelik önemli bir adım oldu. ABD Hazine Bakanlığı, 5 Mart’ta küresel petrol arzını sürdürmek amacıyla Hint rafinerilerinin Rus petrolü alımına 30 günlük geçici bir muafiyet yayımladı.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, bu kısa vadeli önlemin, halihazırda denizde mahsur kalmış petrolü içeren işlemlere yetki verdiğini vurguladı. Bessent, bu adımın Rus hükümetine kayda değer bir mali fayda sağlamayacağını belirtti ve “Bu geçici önlem, İran’ın küresel enerjiyi rehin alma girişiminin yol açtığı baskıyı hafifletecektir” ifadelerini kullandı.

Bakanlık, 12 Mart’ta denizde mahsur kalmış Rus petrolünün ülkelere satışına geçici olarak izin verdi. Ayrıca, ABD yönetimi küresel petrol arzını artırmak amacıyla yaptırım altındaki Venezuela’nın petrol sektörüne yönelik kısıtlamaları da esnetti.

Son olarak 20 Mart’ta, denizde bekleyen İran petrolünün satışına izin veren dar kapsamlı 30 günlük genel lisans yayımlandı. Scott Bessent, bu iznin yalnızca nakliye aşamasındaki petrolle sınırlı olduğunu, yeni alımlara veya üretime izin verilmediğini açıkladı.

ABD Hazine Bakanlığı, 18 Mart’ta yayımladığı genel lisansla Amerikan şirketlerine Venezuela’nın devlet petrol şirketi Petróleos de Venezuela S.A. (PdVSA) ile belirli işlemler yapma izni verdi. Bakanlık, bu lisansın hem ABD’ye hem de Venezuela’ya fayda sağlayarak mevcut petrol arzını artıracağını vurguladı.

Petrol Fiyatları Yükselişini Sürdürüyor

ABD yönetiminin tüm müdahalelerine rağmen petrol piyasalarında fiyatlar yukarı yönlü seyrini koruyor. Brent petrolün varil fiyatı 100 dolar sınırının üzerinde kalırken, Batı Teksas (WTI) türü ham petrol 90 dolar seviyelerinde seyrediyor.

Orta Doğu’daki jeopolitik riskler ve bahar aylarının gelmesiyle artan talep, benzin fiyatlarını yüksek tutuyor. Amerikan Otomobil Birliği (AAA) verilerine göre, ABD’de 23 Mart itibarıyla normal benzinin ulusal ortalama fiyatı galon başına 3,96 dolar olarak ölçüldü. Bu rakam bir ay önce 2,94 dolar seviyesindeydi.

Ülkede benzin fiyatı bir ayda 1 dolar artarken, yıllık bazda yüzde 26,6 yükseldi. ABD genelinde akaryakıt maliyetleri eyaletlere göre farklılık gösteriyor. California gibi bazı eyaletlerde benzin fiyatı 5,8 doları bulurken, Washington eyaleti ve Hawaii’de de ortalama fiyat galon başına 5 doların üzerinde kaydedildi.

Artan akaryakıt maliyetleri, lojistik giderlerini tırmandırarak gıda ve diğer temel tüketim ürünlerinde fiyat artışlarını tetikleme endişesi yaratıyor. Bu durum, ekonomi genelinde maliyet baskısını artırma potansiyeli taşıyor.

• #Hürmüz Boğazı
• #Petrol Fiyatları