Borsa İstanbul 13 Yılda 609 Şirketlik Dev Pazar Haline Geldi

Borsa İstanbul, 2013 yılında Sermaye Piyasası Kanunu’ndaki değişikliğin ardından 13 yıldır faaliyet gösterdiği Borsa İstanbul adı altında 609 şirkete ev sahipliği yapan dev bir pazar konumuna ulaştı.

Resmi olarak Aralık 1985’te faaliyete başlayan İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB), 3 Ocak 1986’da 19 hisse senedi ile işlem görmeye başladı. 1987’de borsa endekslerinin günlük hesaplanmasına geçilirken, 1993’te 50 şirketle bilgisayarlı alım-satım sistemine geçiş yapıldı. Aynı yıl İMKB, ABD Menkul Kıymetler ve Borsalar Federasyonu tarafından ‘kabul görmüş menkul kıymetler borsası’ olarak tanındı.

Pazar Yapıları ve Yeni Ürünler

1996’da Uluslararası Pazar bünyesinde Uluslararası Tahvil ve Bono Piyasası kuruldu. 1997’de Hazine’nin yurt dışı finansmana erişimi için tahvil işlemleri başladı. 2000 yılında Kırgız ve Bakü Borsaları’na ortaklıklar gerçekleştirildi. 2004’te Borsa Yatırım Fonu Pazarı kuruldu ve ertesi yıl bu fonlar işlem görmeye başladı.

2007’de Hisse Senetleri Piyasası’nda açılış seansı uygulaması başlatıldı ve seans kapanış saati 17.00’ye uzatıldı. Mayıs 2009’da Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP) devreye alındı. 2010’da varantlar borsada işlem görmeye başladı. 2011’de Bankalararası Repo-Ters Repo Pazarı kuruldu.

2012’de Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası (VİOP) faaliyete geçti; 2019’da işlem hacmi ortalama 5 milyar liraya ulaştı. 5 Nisan 2013’te İMKB, özel hukuk hükümlerine göre çalışan Borsa İstanbul AŞ’ye dönüştü ve endeks kısaltmaları ‘BIST’ olarak değiştirildi. Kurum kimliği yenilenerek lale motifini logo olarak benimsedi.

Teknoloji ve Finansal Yenilikler

30 Kasım 2015’te Borsa İstanbul ile Nasdaq ortaklığıyla geliştirilen BISTECH’in ilk fazı devreye alındı. Bu kapsamda iki seans uygulamasından tek seansa geçildi. Eylül 2018’de swap piyasası çalışmaları tamamlandı ve 2019’da TL-dolar ve TL-avro işlemlerinde günlük 3 milyar dolara varan hacme ulaşıldı.

17 Haziran 2019’da finansal türev ürünlerde değişken faiz göstergesi olarak TLREF Türk Lirası Gecelik Referans Faiz Oranı hesaplanmaya başlandı. Emtia sertifikaları ve Darphane Altın Sertifikası ‘ALTINS1’ koduyla borsada işlem görmeye açıldı. Mayıs 2023’te Borsa İstanbul’un MiFID II ve MiFIR hükümleri çerçevesinde ‘olumlu’ statüsü teyit edildi.

15 Ağustos 2023 itibarıyla ‘BIST Geri Alım Endeksi’ ve ‘BIST Temettü 25 Ağırlık Sınırlamalı 10’ endeksleri hesaplanmaya başlandı. Girişim sermayesi pazarı (GSP) oluşturularak şirketlerin nitelikli yatırımcılardan pay ihracı yoluyla finansman sağlaması hedeflendi. 22 Aralık 2023’te ise ‘BIST 500 Endeksi’ kapsamında 500 payın hesaplanmaya başlandığı duyuruldu.

2024’te bakır vadeli işlem sözleşmeleri VİOP’ta işlem görmeye açıldı. 16 Aralık 2024’ten itibaren BIST Spot Gümüş, BIST Spot Platin ve BIST Spot Paladyum endekslerinin hesaplanmasına karar verildi. 2026’nın ilk çeyreğinde işlem gören şirket sayısı Yıldız Pazar’da 251, Ana Pazar’da 276, Alt Pazar’da 49 olmak üzere toplamda 609’a ulaştı.

• #Borsa İstanbul
• #İMKB