Hürmüz Boğazı Gerilimi Petrol Fiyatlarını Rekor Seviyelere Taşıdı
Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim, petrol ve doğal gaz fiyatlarını rekor seviyelere taşıdı. Brent ve WTI ham petrol varil fiyatları %50 ve %66 artışla 109 ve 111 doları aştı.
İran ile ABD-İsrail arasındaki artan gerilim ve Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik endişeleri, küresel petrol fiyatlarında belirgin bir yükselişe neden oldu. Son beş haftalık süreçte, Brent ve Batı Teksas türü (WTI) ham petrol fiyatları önemli ölçüde artış gösterdi. 27 Şubat’ta 72,48 dolardan kapanan Brent petrolün varil fiyatı, 2 Nisan itibarıyla 109,24 dolara yükselerek %50,7’lik bir artış kaydetti. Aynı dönemde WTI ham petrolü ise 67,02 dolardan 111,54 dolara çıkarak %66,4’lük bir prim yaptı.
Küresel petrol ticaretinin yaklaşık %20’sinin gerçekleştiği Hürmüz Boğazı’ndaki olası bir kesinti riski, enerji piyasalarında belirsizliği artırıyor. Bu durum, jeopolitik gelişmelerin ve farklı ülkelerin yetkililerinden gelen açıklamaların petrol fiyatları üzerindeki etkisini güçlendiriyor.
Jeopolitik Açıklamalar ve Piyasa Tepkileri
Çatışmaların beşinci haftasında, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun NATO müttefiklerinden beklediği desteği görememesi ve ittifakı yeniden değerlendirme gerekliliği konusundaki açıklamaları piyasalarda yankı buldu. The Wall Street Journal’ın haberine göre, Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) Hürmüz Boğazı’nın ‘zorla’ açılması için savaşa dahil olmaya hazırlandığı iddiaları da gerilimi tırmandırdı.
ABD Başkanı Donald Trump’ın İran liderinin ateşkes talebinde bulunduğu yönündeki açıklamaları, İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi tarafından yalanlandı. İran Meclis Başkan Yardımcısı Ali Nikzad ise Hürmüz Boğazı’nın hiçbir zaman açılmayacağını ve müzakere olmadığını belirtti. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, gelişmelerin Rusya’nın enerji sevkiyat güzergahları sunma potansiyelini etkilediğini ifade etti.
Trump’ın 1 Nisan’daki ‘Ulusa Sesleniş’ konuşmasında İran’daki askeri hedeflerin tamamlanmak üzere olduğunu ve yakın zamanda ‘sert bir darbe’ vurulacağını belirtmesi, petrol fiyatlarında geçici bir yükselişe neden oldu. Bu açıklamaların ardından Brent petrol 105,94 dolara, WTI ise 103,31 dolara kadar yükseldi. Enerji hisseleri de bu durumdan olumlu etkilendi; Exxon Mobil %2, Chevron ise %3’ün üzerinde değer kazandı.
Savaş Sürecinde Petrol Fiyatlarındaki Dalgalanmalar
Saldırılar sonrası ilk işlem günü olan 2 Mart’ta Brent petrol 82,37 dolara kadar yükselerek %7,3 artışla 77,74 dolardan kapandı. İran’ın misillemeleri, sigorta şirketlerinin savaş poliçelerini askıya alması ve bazı üreticilerin güvenlik endişeleriyle üretimlerini kısmaları, piyasadaki arz endişelerini derinleştirdi. ABD’nin Hint rafinerilerine Rus petrolü alımı konusunda muafiyet tanımasına rağmen, savaşın ilk haftası sonunda Brent petrol 92,69 dolardan işlem gördü.
Savaşın ikinci haftasına girerken 9 Mart’ta Brent petrol 119,5 dolara çıkarak Haziran 2022’den bu yana en yüksek seviyesini gördü. Fiyatlar, 13 Mart’ta %11,3 artışla 103,14 dolara, 20 Mart’ta 106,41 dolara ve 27 Mart’ta 112,57 dolara ulaştı. Beşinci haftanın sonunda Brent petrol 109,24 dolardan günü tamamladı. WTI ise ilk haftanın sonunda 90,90 dolardan başlayıp beşinci haftanın sonunda 111,54 dolara yükseldi.
Doğal Gaz ve Kömür Fiyatları da Etkilendi
Petrol sahaları ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) terminallerindeki hasar, Hürmüz Boğazı’ndaki kesintilerle birleşerek küresel enerji tedarikinde aksamalara yol açtı. Dünyanın en büyük LNG ihracatçılarından Katar’ın Ras Laffan tesislerindeki üretimi ‘mücbir sebep’ ilan etmesi, küresel LNG arzının yaklaşık beşte birini etkileme riski taşıyor.
Hollanda merkezli TTF’de işlem gören doğal gaz kontratları da jeopolitik risklerle sert hareketler sergiledi. Mayıs vadeli TTF kontratı, 27 Şubat’ta 31,51 avrodan işlem görürken, 2 Mart’ta %37,2 artışla 43,23 avroya yükseldi. 13 Mart’ta 49,69 avroya, 19 Mart’ta ise 61,81 avroya kadar çıkan gaz kontratları, saldırıların başlamasından bu yana en yüksek kapanış seviyesini gördü. 2 Nisan’da 50,04 avrodan işlem gören gaz fiyatları, 27 Şubat’tan bu yana %58,8 arttı. 2 Nisan’da Hürmüz Boğazı’ndan ilk LNG tankeri geçişi gözlemlendi.
Kömür piyasasında da fiyatlar yükseldi. Asya piyasaları için referans kabul edilen Newcastle kömür mayıs vadeli kontratı, 27 Şubat’ta 118,5 dolarken, 2 Mart’ta %8,6 artışla 128,7 dolara ulaştı. 20 Mart’ta 146,5 dolara çıkarak en yüksek kapanışını yapan kömür fiyatları, 2 Nisan’da %16,4 artışla 137,9 dolardan haftayı tamamladı.
Yorum Yap