Türkiye’de En Çok Taze Meyve Sebze ve Ekmek İsraf Ediliyor
TÜİK verilerine göre Türkiye’de en çok taze meyve sebze ve ekmek israf ediliyor. Gıda israfının ana nedeni bozulma olarak öne çıkarken, tüketiciler bireysel çabalarını sürdürüyor.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan verilere göre, hane halklarının gıda israfında ilk sırayı taze meyve ve sebzeler aldı. Geçen yıl yapılan araştırmada, israf edilen gıda ürünlerinin yüzde 39,7’sini taze meyve ve sebzeler oluşturdu.
Taze meyve ve sebzelerin ardından en çok israf edilen gıda grubu yüzde 32,5 ile ekmek oldu. Süt ve süt ürünleri yüzde 15,1’lik oranla üçüncü sırada yer alırken, kuru bakliyatın israf oranı yüzde 5,9 olarak belirlendi. Et ve et ürünleri ile makarna gibi ürünlerde israf oranları daha düşük seviyelerde kaydedildi.
Gıda İsrafının Başlıca Nedenleri ve Tüketici Davranışları
Hane halkı tarafından gıda ürünlerinin israf edilmesinin ana nedeni yüzde 74,4’lük oranla bozulma olarak tespit edildi. Tüketicilerin yüzde 12,1’i son kullanma tarihinin geçmesi nedeniyle, yüzde 6,3’ü ise fazla satın alma veya pişirme sonucu gıdaları israf ettiğini belirtti. Hane halkının büyük çoğunluğu, yüzde 84’ü gıda ürünlerini hiçbir zaman çöpe atmadığını ifade ederken, bu oranın nadiren veya sıklıkla çöpe attığını belirtenler daha düşük yüzdelerde kaldı.
Alışveriş planlaması konusunda ise liste yapma alışkanlığının yaygınlığı dikkat çekti. 2025 yılında tüketicilerin yüzde 54,4’ü alışverişe liste yaparak giderken, ürünü fiyatına göre takip edenlerin oranı yüzde 14,9 oldu. Plansız alışveriş yapanların oranı ise yüzde 14,4 olarak ölçüldü. Gelir gruplarına göre yapılan incelemede, en düşük gelir grubundaki hane halklarının alışveriş listesi yapma oranının en yüksek gelir grubuna göre daha fazla olduğu görüldü.
Gıda israfını engellemek amacıyla uygulanan yöntemler arasında tüketilemeyen gıdaların hayvanlara verilmesi öne çıktı. Bu oranın 2024 yılına göre 2025 yılında artış gösterdiği gözlemlendi. En düşük gelir grubunda bu oranın en yüksek gelir grubuna kıyasla daha yüksek olduğu saptandı. Tüketicilerin büyük çoğunluğu, yüzde 83,6’sı gıda israfını önlemek için bireysel olarak elinden geleni yaptığını belirtti.
Yorum Yap