Bilim İnsanları: Bilinç İçin Fiziksel Vücut Şart Değil
Bilim insanları bilincin varlığı için insan biyolojisinin şart olmadığını öne sürüyor. Farklı kimyasal ve fiziksel yapılarda bilincin evrimleşebileceği ‘taşıyıcı esnekliği’ ve ‘bilincin Kopernik ilkesi’ tartışılıyor.
California Üniversitesi’nden Eric Schwitzgebel ve Lizbon Üniversitesi’nden Jeremy Pober, bilincin var olabilmesi için Dünya’da evrimleşen biyolojik yapıya bağımlı olmadığını öne sürdü. Araştırmacılar, bilincin sadece insan benzeri kimyasal reçetelerle sınırlı kalmayacak kadar esnek bir yapıda olduğunu savunuyor.
Bu felsefi argüman, bir özelliğin farklı malzemelerle gerçekleştirilebilmesi anlamına gelen “taşıyıcı esnekliği” kavramına dayanıyor. Camdan yapılmış bir bardakla plastikten yapılmış bir bardağın su tutma işlevinin aynı olması gibi, bilincin de birden fazla fiziksel mekanizmada var olabileceği belirtiliyor.
Kozmik Boyutlarda Bilinç Tahminleri
Bu yaklaşım, gözlemlenebilir evrenin devasa boyutlarına uyarlandığında, kozmos tarihi boyunca en az bin medeniyetin gelişmiş davranış kalıplarına sahip olmuş olabileceği tahminini doğuruyor. Hayatın çok farklı kimyasal koşullar altında yeşerebildiği geniş bir evrende, her başarılı canlının aynı biyokimyasal formülü seçmesinin mantıksız olduğu vurgulanıyor.
Araştırmacılar, gökbilimdeki büyük keşiflerin insanlığı evrenin merkezinden uzaklaştırması gibi, bilincin de sadece insanlara özgü olduğunu varsaymanın “dünyamerkezci bir yanılgı” olduğunu belirtiyor. Bu duruma “bilincin Kopernik ilkesi” adını veriyorlar.
Yapay zeka konusuna gelindiğinde ise araştırmacılar tam bir uzlaşıya varamıyor. Bazı sistemlerin esnek olmasının, her yapay yapının bilince ulaşacağı anlamına gelmediği ve mevcut silikon teknolojisinin bunu başaramayabileceği uyarısı yapılıyor. Ancak insan biyolojisi şartından vazgeçildiğinde, silikon tabanlı sistemleri tamamen dışlamanın zorlaştığı kabul ediliyor.
Uzmanlar, asıl önemli sorunun bir makinenin insan beynini taklit edip edemeyeceği değil, hangi tür sistemlerin gerçek anlamda bir “uyanış” yaşayabileceği olduğunu belirtiyor.
Yorum Yap