Denizlerdeki Hayalet Ağ Sorununa Çözülebilir Ağ Projesi İle Veda Zamanı
Manisa Celal Bayar Üniversitesi öğrencilerinin geliştirdiği, suda çözünebilen balık ağı projesi, hayalet ağ sorununa çözüm sunuyor. Proje uluslararası yarışmada birincilik kazandı.
Denizlerde kirliliğe ve deniz canlıları için ölümcül tehdit oluşturan hayalet ağların (terk edilmiş balık ağları) sorununa, Manisa Celal Bayar Üniversitesi öğrencilerinden oluşan ‘Pagit Spektrum: DEEPNETS’ ekibi, suda çözünebilen ağ projesiyle çözüm getirdi. Proje, TEKNOFEST KKTC 2025 Araştırma Projeleri Yarışması’nda ‘Çevre ve Enerji’ kategorisinde birincilik elde etti.
Hayalet ağlar, ömrünü tamamlamış, kaybolmuş veya kazalar sonucu denizlerde terk edilmiş plastik ağlardır. Bu ağlar, denizde avcılığa devam ederek balıklar, yunuslar, kaplumbağalar, köpekbalıkları ve deniz kuşları gibi canlıların acı verici ölümlerine neden oluyor. Yüzlerce yıl boyunca deniz tabanına zarar veren, mercan resiflerini bozan bu ağlar, çözündüklerinde ise mikroplastik yayarak besin zinciri yoluyla insan sağlığını tehdit ediyor. Türkiye, son 11 yılda 2,9 milyon metrekare hayalet ağ temizliği gerçekleştirdi.
Genç Üniversitelilerden Yenilikçi Çözüm
Manisa Celal Bayar Üniversitesi’nden Elektrik-Elektronik Mühendisliği (Hakan Çevik, Umut Günay, Barış Can Gökçe), Biyomühendislik (Beril İralgil, İrem Akalan) ve Bilgisayar Mühendisliği (Özge Göksu) bölümlerinden öğrencilerin yer aldığı Pagit Spektrum: DEEPNETS ekibi, geliştirdiği ‘Eriyebilen Ağlar’ projesiyle uluslararası alanda başarı gösterdi. Projenin akademik danışmanlığını Öğretim Görevlisi Mehmet Nuri Öğüt üstlenirken, TÜBİTAK da çalışmaya destek veriyor.
Üniversite bünyesinde, geliştirilen ağların deniz ortamındaki dayanıklılığı, kontrollü çözünme süresi ve mekanik performansı üzerine optimizasyon çalışmaları devam ediyor. Laboratuvar verilerini denizde doğrulama amacıyla balıkçılık kooperatifleriyle pilot uygulama görüşmeleri planlanıyor.
Projenin temelini, petrol bazlı olmayan ve suda çözünebilen ‘biyopolimer’ tabanlı yapılar oluşturuyor. Bu malzeme, denizde kaybolduğunda veya terk edildiğinde doğaya ve deniz canlılarına zarar vermeden çözünecek şekilde tasarlandı. Çalışma, aynı zamanda sağlamlık, ekonomiklik ve sürdürülebilirlik ilkeleri üzerine odaklanıyor.
Patent çalışmaları süren projenin, tamamlanmasının ardından birkaç yıl içinde piyasaya sürülmesi hedefleniyor. Seri üretim, patent haklarını alan firmalar tarafından gerçekleştirilecek. Pagit Spektrum: DEEPNETS ekibi, 2030’lardan itibaren ‘hayalet ağ sorunundan kurtulmuş bir mavi vatan’ vizyonuyla çalışıyor. Bu gelişmenin, sadece Türkiye değil, küresel deniz ekosistemleri için de önemli bir fayda sağlaması bekleniyor.
Yorum Yap