Yaz İshallerinde Ailelerin Yaptığı Hata Ortaya Kondu Uzman Uyardı
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Muhammet Ali Varkal, yaz ishallerinde ailelerin sık yaptığı hataları ve alınması gereken önlemleri açıkladı. Uzman, en büyük riskin sıvı kaybı olduğunu vurguladı.
Sıcak hava dalgasının etkisini artırmasıyla birlikte çocuklarda yaz ishalleri başta olmak üzere çeşitli sağlık sorunları daha sık görülmeye başlandı. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Muhammet Ali Varkal, çocuklarda ishalin genellikle kısa sürede düzelen bir enfeksiyon olduğunu ancak sıvı ve mineral kaybının ciddi riskler oluşturduğunu belirtti.
Doç. Dr. Varkal, ishalin, dışkının sulu hale gelmesi ve normalden daha sık dışkılama olarak tanımlandığını, 24 saat içinde üç veya daha fazla sulu dışkılamanın ishal kabul edildiğini söyledi. Çocuklarda akut ishalin en yaygın nedenlerinin rotavirüs, norovirüs ve adenovirüs gibi virüsler olduğunu vurguladı. Yaz aylarında ise yiyeceklerin hızlı bozulması, açıkta satılan gıdalar, yetersiz yıkanmış sebze-meyveler, güvenli olmayan içme suları, kalabalık ortamlar ve havuz hijyeni gibi faktörlerin ishale zemin hazırlayabileceğini ekledi.
Yaz İshali ve Sıvı Kaybı Yönetimi
İshal ve kusma sırasında vücudun sadece su değil, sodyum, potasyum ve bikarbonat gibi hayati mineralleri de kaybettiğini belirten Doç. Dr. Varkal, bu nedenle sadece su içirmenin yetersiz kalabileceğini ifade etti. Eczanelerde bulunan oral rehidrasyon sıvılarının, kaybedilen su ve mineralleri doğru oranlarda yerine koymak için hazırlandığını belirtti. Çocuk kusuyorsa, sıvıların bir anda fazla verilmemesi gerektiğini, bunun yerine sık aralıklarla ve küçük yudumlarla verilmesinin daha doğru bir yaklaşım olduğunu vurguladı. Belirgin sıvı kaybı durumlarında mutlaka hekim değerlendirmesinin gerekliliğini vurguladı.
Varkal, asitli, gazlı ve aşırı şekerli içeceklerin yanı sıra sporcu içeceklerinin de çocuklarda ishal tedavisinde uygun olmadığını, çünkü içerdikleri şeker ve mineral oranlarının ishalde kaybedilen sıvıyı yerine koymak için yeterli veya doğru olmadığını söyledi.
Eski yaklaşımların aksine, ishal olan çocuğun tolere edebildiği sürece beslenmeye devam etmesi gerektiğini belirten Doç. Dr. Varkal, anne sütü alan bebeklerde emzirmenin, mama alan bebeklerde ise mamanın normal şekilde verilmesinin sürdürülmesi gerektiğini ifade etti. Daha büyük çocuklarda yoğurt, ayran, çorba, pirinç, patates, muz, elma püresi, makarna ve yağsız et gibi hafif ve besleyici gıdaların tercih edilebileceğini belirtti.
İlaç Kullanımı ve Doktor Başvurusu
Ailelerin en sık yaptığı hatalardan birinin ishali hemen kesmeye çalışmak olduğunu dile getiren Doç. Dr. Varkal, ishalin genellikle vücudun mikrobu uzaklaştırma yollarından biri olduğunu söyledi. Özellikle kanlı ishal, yüksek ateş veya şiddetli karın ağrısı durumlarında hekim önerisi olmadan ishal kesici ilaç kullanılmaması gerektiğini vurguladı. Antibiyotiklerin her ishalde gerekli olmadığını, gereksiz kullanımın bağırsak florasını bozabileceğini ve direnç gelişimine yol açabileceğini belirtti. Antibiyotik kararının hekim tarafından, dışkıda kan, yüksek ateş, ağır klinik tablo, seyahat öyküsü, salgın şüphesi veya özel risk durumları gibi etkenler göz önünde bulundurularak verilmesi gerektiğini söyledi.
Doç. Dr. Varkal, çocukta aşırı halsizlik, uykuya meyil, belirgin huzursuzluk, ağız ve dil kuruluğu, çökmüş gözler, ağladığında gözyaşı olmaması veya idrarın belirgin azalması gibi belirtilerde sıvı kaybı gelişmiş olabileceğini, bu durumlarda ve özellikle 6-8 saatten uzun süredir idrar yapmayan çocuklarda dikkatli olunması gerektiğini ifade etti. Dışkıda kan veya mukus, yüksek ateş, kusma nedeniyle sıvı alamama, artan karın ağrısı, çok sık ve bol dışkılama, 6 aydan küçük bebekler, altta yatan kronik hastalıklar veya bağışıklık sistemi sorunları varlığında ve ishalin 7-10 günden uzun sürmesi veya tekrarlaması durumlarında mutlaka hekime başvurulması gerektiğini belirtti.
İshalden korunmanın temelinin hijyen olduğunu vurgulayan Doç. Dr. Varkal, ellerin düzenli yıkanması, sebze ve meyvelerin iyice yıkanması, açıkta satılan yiyeceklerden kaçınılması, et ve yumurta gibi gıdaların iyi pişirilmesi gerektiğini söyledi. Tatillerde kaynak suyu, açık içecekler ve hijyeni şüpheli gıdalardan kaçınılması, seyahatlerde kapalı şişe su ve soyulabilen meyvelerin tercih edilmesi gerektiğini ekledi. Havuz kullanımında ise çocukların havuza girmeden duş alması, ishali olan çocuğun havuza sokulmaması ve bebek bezli çocuklarda bez değişiminin uygun alanlarda yapılması gerektiğini belirtti. Rotavirüs aşısının, özellikle bebeklerde ağır ishallere karşı etkili bir korunma yolu olduğunu ve ailelerin bu aşıyı çocuk hekimleriyle görüşmeleri gerektiğini sözlerine ekledi.
Yorum Yap