Türkiye’de ARGE Harcamaları 2025’te 980 Milyar Lirayı Aştı
TÜİK, 2025 yılı AR-GE harcamalarının 980 milyar lirayı aştığını duyurdu. GSYH içindeki payı artan harcamalarda şirketler ve yükseköğretim öne çıktı.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan 2025 yılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetleri Araştırması sonuçlarına göre, gayri safi yurt içi AR-GE harcaması geçen yıl 980 milyar 428 milyon liraya ulaştı. Bu rakam, bir önceki yıla göre 328 milyar 607 milyon liralık bir artışa işaret ediyor.
AR-GE Harcamalarının GSYH İçindeki Oranı Yükseldi
Türkiye’nin gayri safi yurt içi hasılası (GSYH) içindeki AR-GE harcamalarının payı da artış gösterdi. 2024 yılında yüzde 1,46 olan bu oran, 2025’te yüzde 1,5’e yükseldi. AR-GE harcamalarında en büyük payı yüzde 65 ile mali ve mali olmayan şirketler aldı. Yükseköğretim kurumları yüzde 30,3 ile ikinci sırada yer alırken, genel devlet ve kar amacı olmayan kuruluşların payı yüzde 4,7 olarak kaydedildi.
AR-GE harcamalarının ana kalemini yüzde 58,8 ile personel giderleri oluşturdu. Bu harcamaların finansmanında ise mali ve mali olmayan şirketler yüzde 52,5’lik paya sahipti. Genel devlet yüzde 31,1, yükseköğretim yüzde 14,1 ve yurt dışı kaynaklar yüzde 2,3’lük katkı sağladı.
AR-GE Personeli Sayısı 318 Bine Yaklaştı
2025 yılı verilerine göre, tam zaman eş değeri (TZE) cinsinden toplam AR-GE personeli sayısı 317 bin 982 kişiye yaklaştı. Bu personelin yüzde 67,9’u mali ve mali olmayan şirketlerde, yüzde 29’u yükseköğretim kurumlarında ve yüzde 3’ü genel devlet ve kar amacı olmayan kuruluşlarda görev yaptı. Kadın AR-GE personelinin toplam içindeki oranı ise yüzde 34,1 olarak belirlendi.
Öğrenim durumlarına göre AR-GE personelinin yüzde 40,6’sı lisans, yüzde 31’i doktora veya eş değeri, yüzde 19,4’ü yüksek lisans mezunuydu. İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflaması’na göre AR-GE harcamalarının en yoğun olduğu bölgeler yüzde 31,8 ile İstanbul (TR10), yüzde 30 ile Ankara (TR51) ve yüzde 9,5 ile Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova (TR42) oldu.
Mali ve mali olmayan şirketler tarafından gerçekleştirilen 637 milyar 252 milyon liralık AR-GE harcamasının yüzde 54,9’u AR-GE merkezlerinde yapıldı. İmalat sanayisinde ise toplam 322 milyar 656 milyon liralık harcamanın yüzde 47,7’si yüksek teknoloji faaliyetinde yer alan girişimler tarafından gerçekleştirildi. Dolaylı AR-GE teşviklerinin payı ise 2015’te yüzde 14,8 iken 2025’te yüzde 26,5’e yükseldi.
Yorum Yap